Cyfryzacja polskiego szkolnictwa wyższego wchodzi w kluczową fazę. Tradycyjne, papierowe teczki z dokumentami, które przez lata absolwenci odbierali w dziekanatach, powoli odchodzą do przeszłości. Nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wprowadza w Polsce system elektronicznych dyplomów, czyli e-Dyplomów.
Najważniejsza informacja z punktu widzenia formalnego jest niezwykle prosta. Dyplom ukończenia studiów oraz suplement wydawane w formie elektronicznej są pełnoprawnymi oryginałami dokumentów. Posiadają dokładnie taką samą moc prawną jak dotychczasowe wersje papierowe. Nowe dokumenty będą generowane w formacie PDF, a ich autentyczność oraz integralność danych zabezpieczy kwalifikowana pieczęć elektroniczna uczelni wraz z kwalifikowanym znacznikiem czasu. Taki krok eliminuje konieczność robienia kserokopii i potwierdzania ich za zgodność z oryginałem u notariusza. Podczas rekrutacji na studia kolejnego stopnia lub w trakcie rozmowy o pracę, pracodawca lub inna uczelnia zweryfikuje wykształcenie w kilka sekund za pośrednictwem bezpiecznej usługi w systemie POL-on, wpisując unikalny identyfikator dokumentu z ogólnopolskiego repozytorium.
Wdrażanie e-Dyplomów zostało rozłożone na dwa etapy, co ma dać szkołom wyższym czas na dostosowanie systemów teleinformatycznych. Oficjalne uruchomienie Repozytorium Dyplomów Elektronicznych nastąpi 30 czerwca 2026 roku. Od tego dnia rusza okres przejściowy, podczas którego uczelnie posiadające odpowiednią gotowość techniczną mogą już wydawać cyfrowe dokumenty swoim absolwentom. Pełny, bezwzględny obowiązek prawny wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku. Od tego momentu każda uczelnia w Polsce będzie zobligowana do wydawania dyplomów i suplementów wyłącznie w postaci elektronicznej. Warto pamiętać, że przepisy działają na przyszłość, co oznacza, że cyfryzacja obejmie osoby kończące studia po wejściu w życie nowych regulacji, a starsze dyplomy nie będą wstecznie digitalizowane.
Z perspektywy studenckiego portfela kluczowy jest fakt, że wydanie dyplomu ukończenia studiów, suplementu oraz ich cyfrowych odpisów w postaci elektronicznej jest całkowicie bezpłatne. Uczelnia nie ma prawa pobierać od studenta żadnych opłat administracyjnych za wygenerowanie i udostępnienie tych e-dokumentów. Dodatkowo, cały system zostanie zintegrowany z rządową aplikacją mObywatel, dzięki czemu potwierdzenie ukończenia studiów wyższych będzie można mieć zawsze przy sobie w swoim smartfonie.
Ustawodawca zachował jednak możliwość otrzymania dokumentów w tradycyjnej, fizycznej formie jako odpis, choć zmieniły się procedury i nie będą one już drukowane automatycznie dla każdego. Jeśli chcesz posiadać papierową wersję dyplomu, musisz złożyć w dziekanacie stosowny wniosek przed dniem ukończenia studiów, czyli jeszcze przed przystąpieniem do egzaminu dyplomowego. Wydanie tradycyjnego odpisu papierowego na Twój wniosek również jest całkowicie darmowe. Należy przy tym pamiętać, że uczelnia może sporządzić i wydać papierową wersję dokumentu wyłącznie po uprzednim jego wygenerowaniu w postaci elektronicznej i wprowadzeniu do centralnego repozytorium.
Podsumowując, nadchodząca rewolucja cyfrowa ułatwia formalności, jednocześnie w pełni szanując prawa studentów. Otrzymujesz darmowy, bezpieczny i pełnoprawny dokument w cyfrowej formie, zachowując jednocześnie prawo do darmowego odpisu papierowego, o ile zadeklarujesz taką chęć przed obroną.
Autor: Olga Tymińska