Ograniczenie funkcjonowania uczelni wprowadzono ponownie Rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania niektórych podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Rozporządzenie obowiązuje od dnia 19 października 2020 r. Wobec ponownego wprowadzenia ograniczenia funkcjonowania uczelni należy ponownie przedstawić przepisy szczególne obejmujące w tym okresie świadczenia dla studentów. 

Zgodnie z art. 51b ust. 3 Ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej PSWN) w okresie ograniczenia lub zawieszenia funkcjonowania uczelni zapomoga, o której mowa w art. 86 ust. 1 pkt 3, jest przyznawana przez rektora. Przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego (KPA) i art. 92 ust. 2 nie stosuje się. Z cytowanego przepisu wynika, że obecnie zapomogi przyznaje rektor, nawet jeśli na uczelni powołana została komisja stypendialna. Ponadto przy rozpatrywaniu wniosków o zapomogi nie stosuje się przepisów KPA, a także nie obowiązuje ograniczenie dwóch zapomóg w roku akademickim. Zasady te mają zastosowanie do czasu uchylenia wskazanego rozporządzenia, które nie zostało ograniczone czasowo. 

Nadal obowiązują natomiast przepisy art. 88 ust. 4 i 5 PSWN, tj. wymóg zaświadczenia z Ośrodka Pomocy Społecznej przy wniosku o stypendium socjalne i nieprzekroczenia określonego progu dochodowego, z tym że komisja stypendialna lub rektor mogą  przyznać stypendium socjalne mimo niezłożenia takiego zaświadczenia, jeżeli przyczyny niedołączenia do wniosku zaświadczenia były uzasadnione oraz student udokumentował źródła utrzymania rodziny. Zastosowanie ma również art. 93 ust. 2 pkt 1 PSWN,  tj. ograniczenie prawa do świadczeń do okresu 6 letniego. 

Wynika to z faktu, że przepisy wyłączające stosowanie powyższych regulacji zostały ograniczone czasowo do 30 września 2020 r. i ograniczenie funkcjonowania uczelni nie powoduje ich odnowienia.

Przywołać należy jeszcze art. 15h ust. 1 Ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który choć bezpośrednio nie odnosi się do kwestii świadczeń dla studentów to niewątpliwie ma znaczenie dla przyznawania stypendium dla osób niepełnosprawnych:

1. Z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność: 

1)   upłynęła w terminie do 90 dni przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, pod warunkiem złożenia w tym terminie kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności; 

2)   upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Powyższe postanowienia powinny mieć na uwadze organy przyznające stypendium dla niepełnosprawnych, oceniając ważność orzeczeń stanowiących podstawę przyznania tego świadczenia.

Marek Konieczny

Rzecznik Praw Studenta